బ్రహ్మోస్ క్షిపణిలపై అంతర్జాతీయంగా పెరిగిన ఆసక్తి
సముద్ర రంగంలో సైనిక హార్డ్వేర్ను ఆధునికీకరించడంతో పాటు, రక్షణ సామర్థ్యాలను పెంపొందించుకోవడంలో భాగంగానే ఈ ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నట్టు ఇండోనేషియా రక్షణ శాఖ అధికార ప్రతినిధి రికో రికార్డో సిరైత్ ‘రాయిటర్స్’ వార్తా సంస్థకు వివరించారు. చాలాకాలంగా సాగుతున్న చర్చలు, 2025లో ఇరు దేశాల రక్షణ మంత్రుల మధ్య జరిగిన ఉన్నతస్థాయి సమావేశం తర్వాత ఈ ఒప్పందంపై వేగంగా పురోగతి సాధించారు.
భారత్ నుంచి బ్రహ్మోస్ క్షిపణులను కొనుగోలు చేస్తున్న రెండో విదేశీ దేశం ఇండోనేషియా. 2022లోనే ఫిలిప్పీన్స్ 375 మిలియన్ డాలర్ల ఒప్పందంతో మూడు బ్రహ్మోస్ బ్యాటరీలను కొనుగోలు చేయగా, 2024లో తొలి విడత డెలివరీలు పూర్తయ్యాయి. భారత్, రష్యా సంయుక్తంగా అభివృద్ధి చేసిన ఈ బ్రహ్మోస్ క్షిపణిని భూమి, గగనతలం, నౌకలు, జలాంతర్గాముల నుంచి కూడా ప్రయోగించవచ్చు.
ఇటీవల ‘ఆపరేషన్ సిందూర్’ సమయంలో పాకిస్థాన్ వైమానిక స్థావరాలపై జరిపిన దాడుల్లో బ్రహ్మోస్ అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇచ్చింది. ఈ క్షిపణి విజయం తర్వాత భారత నౌకాదళం, వాయుసేన కోసం మరిన్ని బ్రహ్మోస్ సిస్టమ్ల కొనుగోలుకు రక్షణ శాఖ ఆమోదం తెలిపింది. ఈ నేపథ్యంలో బ్రహ్మోస్ క్షిపణిపై అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తి పెరిగింది.
“బ్రహ్మోస్” – ఇండో-రష్యన్ టెక్నాలజీతో కూడిన ప్రాణాంతక ఆయుధం:
బ్రహ్మోస్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన ఆపరేషనల్ సూపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణుల్లో ఒకటిగా పేరుగాంచింది. దీని విస్తరణ భారత సైన్యం సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచింది.
వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత:
1. వేగవంతమైన ప్రతిచర్య సామర్థ్యం – బ్రహ్మోస్ మాక్ 2.8-3 వేగం శత్రువు రాడార్లో గుర్తించడం చాలా కష్టతరం చేస్తుంది.
2. ప్రెసిషన్ స్ట్రైక్ – తక్కువ ఎత్తులో సముద్రం-స్కిమ్మింగ్ ఫ్లైట్ లక్ష్యాలను అత్యంత ఖచ్చితమైన రీతిలో ఛేదిస్తుంది.
3. దీనిని భూమి, సముద్రం, గాలి నుండి ప్రయోగించవచ్చు.
4. హిందూ మహాసముద్రంలో రక్షణ సమతుల్యత: భారత్-ఇండోనేషియా సహకారం దక్షిణ చైనా సముద్రంతో పాటు హిందూ మహాసముద్రంలో వ్యూహాత్మక రక్షణ సమతుల్యతను బలోపేతం చేస్తుంది.
5. ఆపరేషన్ సిందూర్లో ప్రభావం – పాకిస్తాన్లోని కీలకమైన సైనిక స్థావరాలు, వైమానిక స్థావరాలపై ఖచ్చితమైన దాడులలో బ్రహ్మోస్ కీలక పాత్ర పోషించి ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షిస్తుంది.
బ్రహ్మోస్ క్షిపణి ప్రత్యేకతలు:
వేగం: 2.8–3 మాక్ (సుమారుగా 3,700 కిమీ/గం)
పరిధి: 290–450 కిమీ (కొత్త వెర్షన్లు 500+ కిమీ సామర్థ్యం కలిగి ఉంటాయి)
వార్హెడ్: 200–300 కిలోలు (హై-ఎక్స్ప్లోజివ్/పెనెట్రేటర్) లాంచ్ ప్లాట్ఫారమ్లు: ల్యాండ్, సీ, జలాంతర్గామి, ఎయిర్
గైడెన్స్ సిస్టమ్లు: INS + GPS/GLONASS + యాక్టివ్ రాడార్ సీకర్
ఎత్తు ప్రొఫైల్: సీ-స్కిమ్మింగ్ (10–15 మీటర్ల వరకు)
ఖచ్చితత్వం: 1 మీటర్ వరకు CEP
ఇండోనేషియాకు బ్రహ్మోస్ ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
* దక్షిణ చైనా సముద్రంలో చైనా దూకుడును ఎదుర్కోవడం
* నావికాదళ నౌకలు, తీరప్రాంత రక్షణలను అప్గ్రేడ్ చేయడం
* హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో భారతదేశంతో ఉమ్మడి భద్రతా వ్యూహం
* వేగవంతమైన, ప్రాణాంతక ప్రతిస్పందన సామర్థ్యాలను పెంచడం
ఇండోనేషియాతో ఈ ఒప్పందం రక్షణ సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడమే కాకుండా భారతదేశ రక్షణ ఎగుమతులను కొత్త ఎత్తులకు పెంచుతుంది. బ్రహ్మోస్ ఎగుమతి భారతదేశంలో పెరుగుతున్న సైనిక సాంకేతిక నైపుణ్యానికి కూడా చిహ్నం. గతంలో చైనా దురాక్రమణను ఎదుర్కోవడానికి ఫిలిప్పీన్స్ కూడా భారతదేశంతో బ్రహ్మోస్ ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాలు బ్రహ్మోస్ క్షిపణుల కోసం ఆసక్తిని ప్రదర్శిస్తున్నాయి.