రామాయణం: సామాజిక సమరసతకు జీవన వారధి
సమాజంలో నేడు మనం చూస్తున్న కుల వివక్ష, అంతరాలకు వేల ఏళ్ల క్రితమే పరిష్కారం చూపింది రామాయణం. ‘రామరాజ్యం’ అంటే కేవలం సంపద ఉండటం కాదు, సమాజంలోని ప్రతి వ్యక్తి గౌరవంగా, సమానంగా బతకడం. శ్రీరాముడు తన జీవితమంతా సామాజిక సమరసతను ఆచరించి చూపిన మహాపురుషుడు.
రాముడు అడవికి వెళ్తున్నప్పుడు గంగానది తీరంలో నిషాద రాజు అయిన గుహుడిని కలిశాడు. రాజవంశీయుడైన రాముడు, అడవిలో ఉండే గుహుడిని తక్కువగా చూడలేదు. అతడిని కౌగిలించుకుని “నువ్వు నా ఐదవ సోదరుడివి” అని ప్రకటించాడు. ఒక చక్రవర్తి సామాన్యుడిని సోదరుడిగా స్వీకరించడం కంటే పెద్ద సమరసత ఏముంటుంది?
రామాయణంలో శబరి ఘట్టం ఒక అద్భుతం. ఆమె నాటి సమాజంలో వెనుకబడినదని భావించే ఒక వర్గానికి చెందిన వృద్ధురాలు. రాముడు ఆమె ఆశ్రమానికి వెళ్లి, ఆమె ఎంతో ప్రేమతో ఎంగిలి చేసి పెట్టిన పండ్లను ఆరగించాడు. ఇక్కడ రాముడు చూసింది ఆమె కులాన్ని కాదు, ఆమె మనసులోని నిశ్చలమైన భక్తిని. “భగవంతుడి ముందు అందరూ సమానమే” అనే సామాజిక సందేశాన్ని ఈ ఘట్టం మనకు అందిస్తుంది.
సీతమ్మను రక్షించే క్రమంలో జటాయువు అనే పక్షి ప్రాణత్యాగం చేసింది. రాముడు ఆ పక్షిని కేవలం ఒక జంతువులా చూడలేదు. తన తండ్రి దశరథుడికి ఏ విధంగా అయితే అంత్యక్రియలు చేస్తాడో, అదే గౌరవంతో జటాయువుకు అంతిమ సంస్కారం చేశాడు. ప్రకృతిలోని ప్రతి ప్రాణికి గౌరవం ఇవ్వడమే నిజమైన సమరసత అని రాముడు నిరూపించాడు.
రావణుడిపై యుద్ధం చేయడానికి రాముడు ఇతర దేశాల రాజుల సైన్యాన్ని కోరలేదు. అడవిలో ఉండే వానరులను, గిరిజనులను ఏకం చేశాడు. వారితో కలిసి భోజనం చేశాడు, వారితోనే వారధి నిర్మించాడు. ఒక సామాన్య ఉడుత చేసిన సహాయాన్ని కూడా గుర్తించి వెన్ను నిమిరాడు. ఇది నాయకత్వంలో ఉండాల్సిన సమరసత. సామాజికంగా భిన్నమైన వ్యక్తులను ఒకే లక్ష్యం కోసం సమన్వయం చేయడం సమరసతకు మచ్చుతునక. శత్రువు తమ్ముడైనా, శరణు కోరి వస్తే విభీషణుడిని ఆదరించాడు. విభీషణుడిని తన సొంత తమ్ముడిలా చూసుకున్నాడు. రాముడి దృష్టిలో మనుషులందరూ ఒక్కటే.
రాముడు కేవలం మాటలతో సమరసత గురించి చెప్పలేదు, తన నడతతో చూపించాడు. అడవిలోని నిషాదుడిని తమ్ముడన్నాడు, వృద్ధురాలిని తల్లిగా గౌరవించాడు, వానరులను స్నేహితులుగా చేసుకున్నాడు. రామాయణం మనకు నేర్పేది ఇదే— మన సమాజంలో మళ్ళీ ‘రామరాజ్యం’ రావాలంటే, మనం కూడా కులమతాలకు అతీతంగా అందరినీ ప్రేమించాలి. ప్రతి వ్యక్తిలోనూ రాముడిని చూడాలి. అప్పుడే మన దేశం సమరసతతో కూడిన శక్తివంతమైన భారత్గా ఎదుగుతుంది