కార్గిల్, బాలాకోట్ సమయాల్లో విజృంభించి, తలమానికంగా నిలిచిన MIG 21

భారత వాయుసేనకు కొన్ని దశాబ్దాలుగా మకుటాయమానంలా వుండి, ఎన్నో యుద్ధాల్లో విజయాన్ని అందించిన మిగ్ -21 కి వాయుసేన చీఫ్ ఏపీ సింగ్ వీడ్కోలు పలికారు. చండీగఢ్ వాయుసేన కేంద్రంగా ఈ కార్యక్రమం జరగ్గా, రక్షణ మంత్రి రాజ్ నాథ్ సింగ్, ఐఏఎఫ్ అధికారులు పాల్గొన్నారు.దాదాపు 62 సంవత్సరాల పాటు మిగ్ 21 సేవలందించింది.

ఎగిరే అద్భుతమైన యంత్రం’’ మిగ్ 21 అని అందరూ పిలుచుకుంటారు. ఈ యుద్ధ విమానం 1962 లో తొలి సారిగా భారత వైమానిక దళంలోకి ప్రవేశించింది.వింగ్ కమాండర్ దిల్బాగ్ సింగ్ దీనికి నాయకత్వం వహించారు. ఆ తర్వాత ఆయన ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ స్థాయికి ఎదిగారు. ఇప్పుడు ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఏపీ సింగ్ స్వయంగా 23 వ స్వ్వాడ్రన్ చివరి సార్టిలో పాల్గొన్నారు. ఆయనతో పాటు స్క్వాడ్రన్ లీడర్ ప్రియాశర్మ కూడా అందులో భాగమయ్యారు.

1950లలో సోవియట్ యూనియన్ రూపొందించిన మిగ్-21ను 1963లో IAFలో చేర్చారు. భారతదేశం మొత్తం 874 విమానాలను కొనుగోలు చేసింది, చివరిగా అప్‌గ్రేడ్ చేసిన “బైసన్” వెర్షన్ 2013లో సేవలలోకి వచ్చింది. 1965, 1971లో పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన యుద్ధాల నుండి కార్గిల్ వివాదం వరకు, మిగ్-21 భారతదేశం వైమానిక విజయాలకు కేంద్రంగా ఉంది. 1971 యుద్ధంలో ఇది కీలకమైన సమావేశంలో ఢాకా గవర్నర్ హౌస్‌పై బాంబు దాడి చేసి, తూర్పు పాకిస్తాన్ నాయకత్వం, ధైర్యాన్ని దెబ్బతీసి, వారిని లొంగిపోయేలా చేసింది. ఇటీవల 2019లో బాలకోట్ వివాదంలో మిగ్-21 బైసన్ పాకిస్తాన్ అధునాతన F-16 యుద్ధ విమానాన్ని కూల్చివేసింది.1965, 1971 పాకిస్తాన్ యుద్ధాలు, 1999 కార్గిల్ సంఘర్షణ, 2019 బాలాకోట్ దాడులతో సహా అనేక కీలక ఆపరేషన్లలో పాల్గొంది.

1965,1971లో పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన యుద్ధాలలో మిగ్-21 కీలకమైన యుద్ధ విమానం. 1999 కార్గిల్ సంఘర్షణలో, 2019 బాలకోట్ వైమానిక దాడులలో కీలక పాత్ర పోషించింది. ఫిబ్రవరి 2019లో బాలకోట్ వైమానిక దాడి సమయంలో, మిగ్-21 పాకిస్తాన్ ఆధునిక F-16 ఫైటర్ జెట్‌ను కూల్చివేసింది. F-16 యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఇప్పటివరకు నిర్మించిన అత్యంత విజయవంతమైన ఫైటర్ జెట్‌లలో ఒకటి. F-16ను విజయవంతంగా కూల్చివేసిన తర్వాత, మిగ్-21 ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది.

మార్చి 1963 లో మొదటి సారిగా వైమానిక దళంలోకి చేరింది. 1970 నుంచి మిగ్ 21 భద్రతా సమస్యలతో ఇబ్బందులు పడుతోంది. 170 మందికి పైగా భారతీయ పైలట్లు, 40 మంది పౌరులు ప్రమాదాల్లో మరణించారు కూడా.విమానాలలో చాలా వరకు ఇంజిన్ మంటలకు గురయ్యాయి లేదా పక్షులు ఢీకొనడం వల్ల నాశనమయ్యాయి. MiG-21 తరచుగా కూలిపోవడం వల్ల దానికి “ఎగిరే శవపేటిక” అనే మారుపేరు వచ్చింది.

అత్యంత వేగంగా, కచ్చితమైన దాడులు చేయగలిగే సామర్థ్యం వున్న మిగ్ 21 కాస్తా మిగ్ 21 బైసన్ గా అప్ గ్రేడ్ అయ్యింది. రష్యన్ కంపెనీ 11,496 మిగ్-21లను ఉత్పత్తి చేసింది, చివరి మిగ్-21 1985లో మిగ్ బైసన్‌గా అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది.ఈ మెరుగైన మోడల్ మునుపటి MiG-21 వేరియంట్‌లలోని అనేక లోపాలను పరిష్కరించింది. రష్యన్ కంపెనీ భారత వైమానిక దళంలో మిగిలిన 54 MiG-21లను కూడా MiG-21 బైసన్‌గా అప్‌గ్రేడ్ చేసింది.

దీని తరువాత, వైమానిక దళం యొక్క మిగ్ -21 ను ‘మిగ్ -21 బైసన్’ గా అప్‌గ్రేడ్ చేశారు, ఇది ఇప్పటివరకు దేశానికి సేవలు అందిస్తోంది.

వైమానిక దళంలో చేరిన తర్వాత ప్రతి చిన్న, పెద్ద సైనిక చర్యలలో శత్రువును ఓడించింది మిగ్ 21.1963లో యుద్ధ విమానాల సముదాయంలోకి చేర్చబడిన రెండు సంవత్సరాల తర్వాత, మిగ్-21 తొలిసారిగా 1965 భారత్-పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో తన సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించి శత్రువుల వెన్ను విరిచింది.దీని తరువాత, 1971 యుద్ధంలో, అది ఢాకాలోని రాజ్ భవన్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని పాకిస్తాన్‌ను లొంగిపోయేలా చేసింది.తరువాత కార్గిల్ యుద్ధంలో శత్రువులను తరిమికొట్టడంలో ఇది ప్రముఖ మరియు కీలక పాత్ర పోషించింది. దాని సేవలో, మిగ్-21 వైమానిక దళానికి వేలాది మంది శిక్షణ పొందిన పైలట్లను తయారు చేయడంలో కూడా ప్రముఖ పాత్ర పోషించింది.

ఫిబ్రవరి 27, 2019న బాలకోట్ వైమానిక దాడికి ప్రతిస్పందనగా పాకిస్తాన్ వైమానిక దళం చర్యను ఎదుర్కొంటూ వింగ్ కమాండర్ అభినందన్ వర్థమాన్ పాకిస్తాన్ వైమానిక దళానికి చెందిన అత్యాధునిక యుద్ధ విమానాన్ని కూల్చివేసినప్పుడు మిగ్-21 చివరిసారిగా వార్తల్లో నిలిచింది.అమెరికా ఒక F-16 యుద్ధ విమానాన్ని కూల్చివేసింది, దీనిని పాకిస్తాన్ యుద్ధ విమానం ఖండించింది. ఈ సంఘటనలో వారి MiG-21 కూడా కూలిపోయింది, దీనితో వింగ్ కమాండర్ అభినందన్ వర్థమాన్ పారాచూట్ ద్వారా వెళ్ళవలసి వచ్చింది.పాకిస్తాన్ భూభాగంలోకి దిగిన కారణంగా, అతన్ని పాకిస్తాన్ సైన్యం బందీగా తీసుకుంది, కానీ దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి తర్వాత, కొన్ని రోజుల తర్వాత అతన్ని విడుదల చేయాల్సి వచ్చింది.

గత ఆరు దశాబ్దాలుగా మిగ్ 21 భారత వైమానిక దళంలో చురుగ్గా పనిచేస్తోంది. తన బలాన్ని క్రమంగా పెంచుకుంది. చివరి ప్రయాణానికి గుర్తుగా మిగ్ లకు వాటర్ సెల్యూట్ చేశారు. తర్వాత వాటికి సంబంధించిన లాగ్ బుక్ ను రక్షణ మంత్రి రాజ్ నాథ్ సింగ్ కి ఎయిర్ చీఫ్ అందజేశారు. మిగ్ 21 శకానికి ముగింపుగా ఈ ప్రక్రియ చేపట్టారు. ప్రత్యేక స్మారక పోస్టల్ కవర్ ను కూడా విడుదల చేశారు.