ప్రజ్ఞాభారతి ఆధ్వర్యంలో “నిజాం పాలన చివరి రోజులు” పుస్తకావిష్కరణ
హైదరాబాద్లో కేఎం మున్షీ రచించిన “ద ఎండ్ ఆన్ ఎరా (The end of an era)” అనే గ్రంథానికి తెలుగు అనువాదంగా నిజాం పాలన చివరి రోజులు అనే పుస్తకావిష్కరణ కార్యక్రమం కాచిగూడలోని బద్రుకా కాలేజీ సెమినార్ హాల్లో ప్రజ్ఞభారతి సంస్థ నిర్వహించింది, 1948లో సర్దార్ పటేల్ నిర్ణయాత్మక సైనిక ప్రచారం, ఆపరేషన్ పోలోను గుర్తుచేసుకుంటూ, హైదరాబాద్ విమోచన దినోత్సవం 77వ వార్షికోత్సవంలో భాగంగా ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు.. కస్తూరి మురళీ కృష్ణ ఈ పుస్తకానికి అనువాదం చేశారు. ఈ కార్యక్రమంలో ప్రజ్ఞా భారతి అధ్యక్షులు, డాక్టర్ టి.హనుమాన్ చౌదరి పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించారు. సీనియర్ జర్నలిస్ట్, రాకాలోకం యూట్యూబ్ చానెల్ సీఈఓ రాకా సుధాకర్ రావు పుస్తక సమీక్షను నిర్వహించారు.
ఈ సందర్భంగా పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించిన ప్రజ్ఞ భారతి అధ్యక్షులు, పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత త్రిపురనేని హనుమాన్ చౌదరి మాట్లాడుతూ, హైదరాబాద్ విముక్తికి దారితీసిన సంఘటనలను వివరించారు. 1947 నవంబర్లో నిజాం భారత యూనియన్తో ఒక సంవత్సరం పాటు చేసుకున్న స్టాండ్స్టిల్ ఒప్పందాన్ని ఆయన గుర్తు చేసుకున్నారుచ ఆ సంఘటన “విముక్తి” కంటే “విలీనం” అని కమ్యూనిస్ట్ అబద్ధంగా అభివర్ణించిన దానిని తోసిపుచ్చారు. 1951 వరకు భారతదేశంపై కమ్యూనిస్టులు తమ తిరుగుబాటును కొనసాగించారని, హైదరాబాద్ దేశం నడిబొడ్డున స్వతంత్రంగా ఉండలేమని స్టాలిన్ హెచ్చరించిన తర్వాత మాత్రమే ముగిసిందని ఆయన అన్నారు. భారతీయ విద్యా భవన్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడిగా కె.ఎం. మున్షీ పాత్రను హనుమాన్ చౌదరి తన వ్యక్తిగత జ్ఞాపకాలను కూడా పంచుకున్నారు, భారతీయ విద్యా భవన్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడిగా ఆయన పాత్రను విడమర్చి చెప్పారు.
ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న రాకా సుధాకార్ రావు మాట్లాడుతూ హైదరాబాద్ విముక్తి రాష్ట్రాన్ని విముక్తి చేయడమే కాకుండా లక్షలాది మంది హిందువులను తీవ్రమైన ఆంక్షల నుండి విముక్తి చేసిందని చెప్పారు. 1948 తర్వాత, రాష్ట్రం తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర , కర్ణాటకగా విభజించబడిందని, ప్రాంతీయ సాహిత్యాలలో దాని చరిత్రను ముక్కలు చేసిందని ఆయన ఎత్తి చూపారు. కర్ణాటకలోని గోర్తాలో 200 మంది ఆర్య సమాజీలను సజీవ దహనం చేయడం, నిజామాబాద్కు చెందిన త్రియంబక్ రావు పాఠక్ను జైలులో పెట్టడం వంటి బాధాకరమైన సంఘటనలను ఈ సందర్భంగా వారు గుర్తు చేసుకున్నారు. అతని భార్య తన మంగళ సూత్రాన్ని అమ్మి తుపాకీ కొనమని ఒత్తిడి చేసిన విషయం గురించి. రజాకార్లు నాశనం చేసిన మార్కెట్ను పునర్నిర్మించినందుకు నెహ్రూ అతన్ని పిచ్చివాడిగా కొట్టిపారేసిన బసవ మాణయ్య గురించి ఆయన మాట్లాడారు. హిందువులను బలవంతంగా ఇస్లాంలోకి మార్చిన అల్వాల్ బాల్ రెడ్డి సేవలను ఆయన ప్రశంసించారు.
అంతేకాకుండా భారత యూనియన్ను నిందిస్తున్న ఎ.జి. నూరానీ రాసిన ‘హైదరాబాద్ విధ్వంసం’ వంటి రచనలను సుధాకర్ రావు విమర్శించారు. దశాబ్దాలుగా విభజన కథనాలను ఉద్దేశపూర్వకంగా ప్రచారం చేశారని గుర్తించారు. 1966లో హైదరాబాద్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నాలుగు సంపుటాలుగా రాసిన ‘స్వాతంత్ర్య పోరాటం’ మున్షీ సహకారాన్ని కేవలం రెండు వాక్యాలకు తగ్గించిందని ఆయన విచారం వ్యక్తం చేశారు. ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందిన సుందర్లాల్ కమిటీ ఎప్పుడూ అధికారిక సంస్థ కాదని ఎత్తి చూపారు. గతంలో జరిగిన విషాదాలు పునరావృతం కాకుండా ఉండాలంటే చారిత్రక సత్యాన్ని కాపాడుకోవడం ఎంత ముఖ్యమో సీబీఐ మాజీ జాయింట్ డైరెక్టర్ వి.వి. లక్ష్మీనారాయణ అన్నారు. తెలంగాణ తిరుగుబాటు సమయంలో జరిగిన దోపిడీ, అణచివేత చదవడం బాధ కలిగించిందని, నేడు రెచ్చగొడుతున్న కులతత్వ, ఉప-ప్రాంతీయ భావాలు మునుపటి విభజనలకు అద్దం పడతాయని హెచ్చరించారు. ఈ కార్యక్రమంలో బాల్ రెడ్డి ముని మనవడు దేవేందర్ రెడ్డి ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
